Vet-taks

Vanochtend stond op de opiniepagina van de volkskrant een stuk geschreven door Michiel Bussink, auteur van “Ik eet dus ik ben”. Het stuk is een reactie op het voorstel van de Raad voor Volksgezondheid en Zorg  (RVZ) om een “vet- en voedseltaks”  in te voeren en daarmee overgewicht te bestrijden. Een verhoogde belasting op voedsel lijkt mij in tijden van recessie geen goed idee maar is een vet-tax de oplossing om welvaartsziekten te bestrijden?

Het beeld  van een dikke twintiger die in een te krap shirtje met uitpuilende buik een hamburger naar binnenschuift is een beeld dat iedereen wel heeft gezien,  maar obesitas is slechts één van de welvaartsziekten waar we last van hebben en vet is niet de enige oorzaak. Verhoogde bloeddruk, hart- en vaatziekten zijn o.a. het gevolg van een langdurige overmatige inname van zout. En ook het gebruik van teveel suikers leidt tot welvaartsziekten.

Het probleem zit hem dan ook niet zozeer in het feit dat mensen vet, zout of zoet eten maar wel in de mate waarin ze dat doen. De belangrijkste reden dat er in veel gevallen in te grote mate zout, zoet en vet wordt geconsumeerd is gelegen in de vele bewerkingen die voedsel ondergaat om er een aantrekkelijk langdurig houdbaar product van te maken. Zou een belasting op bewerkt voedsel en niet op vers voedsel een eerlijkere aanpak zijn om welzijnsziektes aan te pakken? Ook hier zitten natuurlijk een aantal haken en ogen aan. Is het pasteuriseren van melk een bewerking of het malen van granen tot meel. Waar trek je de grens, zodra er iets toegevoegd wordt of alleen wanneer het specifieke stoffen betreft?

Michiel Bussink stelt in zijn stuk een verhoging van de brandstofbelasting voor met als doel mensen lokaler te laten eten. Dit is een doel waar ik ook achter sta en ik denk dat de brandstofbelasting best verhoogd kan worden. Maar ik denk niet dat een verhoging van de accijns ertoe leidt dat mensen minder of anders gaan eten. Zolang consumenten niet beter weten en lokaal/biologisch eten duurder is dan voedsel in de supermarkt zal er zeker geen verandering in het eetpatroon van mensen optreden. Stimuleringsmaatregelen om gezond en lokaal te eten werken beter, bijvoorbeeld zoals Bussink voorstelt: “voer de schoolmaaltijden in. Zoals in Italië, waar elke dag een miljoen biologische schoolmaaltijden wordt geserveerd. Kinderen leren daardoor wat fatsoenlijk samen eten is: ze zullen na schooltijd veel minder de aandrang hebben te snacken. Als ze dan ook nog als onderdeel van de biologieles zelf de worteltjes verbouwen in de schooltuin, krijgen ze als vanzelf wat beweging.”Of de gevolgen daarvan positief uitpakken zal moeten worden onderzocht en dat zal geld en vooral ook tijd kosten. Maar je begint bij het begin en geeft kinderen de kans om te ontdekken dat lekker eten ook natuurlijk kan zijn.